Sport in Tilburg
»

Factsheet 2018 algemeen

Factsheet 2018 algemeen

  1. Eten & drinken
  2. Samen voor een gezonde omgeving
  3. Uitbreiding JOGG aanpak vanaf 2018
  4. Ondersteuning voor kinderen boven gezond gewicht

ETEN & DRINKEN
BEWEGING

De GGD Hart voor Brabant heeft in het najaar van 2017 onderzoek gedaan naar de gezondheid en het welzijn van de kinderen van 0 t/m 11 jaar in de regio. Ruim 13.000 ouders (39%) vulden een vragenlijst in over o.a. gezondheid, leefstijl, opvoeding en school. De belangrijkste resultaten zijn samengevat in een persbericht dat op 4 september is verstuurd. Het persbericht vind je via deze link. Dit document is te vinden in de Brabantscan onder de kop "Tabellenboeken". Per Tilburgse wijk zijn de gegevens op te halen uit de tabellenboek vanTilburg.

Resultaten op korte en lange termijn
Uit onderzoek is bekend hoe veranderingen tijdens een 'community-aanpak', als de JOGG-aanpak, optreden en welke tijd er nodig is voordat bepaalde resultaten meetbaar zijn (Nutbeam en Bauman in Evaluation in a Nutshell, 2006). Veranderingen in gezondheid, als het verminderen van overgewicht, zullen pas na een aantal jaren echt zichtbaar worden.

Zie onderaan de pagina: foto met de theoretische verdeling van de te verwachten uitkomsten van gezondheidsbevorderende programma’s over tijd. 

SAMEN VOOR EEN GEZONDE OMGEVING


Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG):
De JOGG-aanpak is een aanpak die bewezen effectief is om de stijging van overgewicht bij jongeren om te zetten in een daling. JOGG is een beweging waarbij iedereen in stad, dorp of wijk zich inzet om gezond eten en bewegen voor jongeren gemakkelijk en aantrekkelijk te maken. Jongeren van 0 tot 19 jaar, hun ouders en hun omgeving staan hierbij centraal. Het is een lokale aanpak waarbij niet alleen ouders en gezondheidsprofessionals investeren in een gezonde leefstijl van de kinderen, maar bijvoorbeeld ook winkeliers, bedrijven, scholen en de gemeente. Het betreft dus een ‘community aanpak’. De aanpak is gebaseerd op een succesvolle aanpak in Frankrijk en is inmiddels ook in Nederland met succes ingezet. Inmiddels zijn er 136 gemeenten in Nederland een JOGG-gemeente.

Paraplu
JOGG is geen nieuw initiatief om kinderen en jongeren tot een gezonde leefstijl te bewegen. De aanpak haakt in op de bestaande structuur in een wijk waarin lopende interventies en activiteiten zijn in te passen. Het is een aanpak die samen met andere partijen wordt opgezet, wordt uitgevoerd voor een lange periode en als paraplu zorgt voor de onderlinge samenhang. In Tilburg staat al een structuur om overgewicht bij de jeugd aan te pakken, waardoor de JOGG-aanpak ook een grote kans van slagen heeft. Tilburg is sinds mei 2013 JOGG-gemeente. JOGG werkt in fases van drie jaar. In 2016 is bijgetekend voor een extra drie jaar t/m 2019.

Ieder kind heeft recht op een gezonde jeugd!
Voor meer informatie m.b.t. de landelijke organisatie; https://jongerenopgezondgewicht.nl/

UITBREIDING JOGG AANPAK VANAF 2018


Tilburg heeft aan het begin van de JOGG-aanpak (2013) een duidelijke keuze gemaakt om in één wijk te starten met JOGG. De focus lag de afgelopen jaren op de wijk Stokhasselt. Na positieve resultaten behaald te hebben met de JOGG-aanpak in de wijk Stokhasselt in de afgelopen jaren, breiden we de JOGG-aanpak uit naar twee andere wijken waar de gezondheidsverschillen het grootst zijn: Kruidenbuurt en Groenewoud. Hoe meer inwoners we in Tilburg met de JOGG aanpak bereiken, hoe beter natuurlijk. Stedelijke initiatieven m.b.t. JOGG pakken we waar mogelijk en wenselijk op, naast de uitbreiding van de wijken.

Wijkkeuze
Voor het maken van de wijkkeuze heeft Tilburg een aantal criteria gehanteerd. Allereerst is aangesloten op de uitgangspunten van het lokaal gezondheidsbeleid, waarin de aanpak van overgewicht met name gericht is op de wijken Groenewoud, Kruidenbuurt en Stokhasselt. Daarnaast kijken we naar kwantitatieve gegevens uit de Jeugd- en Jongerenmonitor van de GGD en de periodieke gezondheidsonderzoeken op basisscholen van de jeugdgezondheidszorg (PGO’s). Op wijkniveau zijn cijfers beschikbaar uit de PGO’s in groep 2 en groep 7 van het basisonderwijs en uit de GGD-gezondheidsmonitor 12-18 jaar. Ook luisteren we naar signalen van professionals uit de wijken en spelen we in op de energie in de wijken van verschillende partijen om te werken aan een gezond gewicht bij de jeugd.

Stokhasselt
In 2013 gaven de cijfers van o.a. de Jeugdmonitor van de GGD en de gezondheidsonderzoeken op basisscholen van de jeugdgezondheidszorg (PGO’s) aan dat met name Stokhasselt sterk afweek van het stedelijk gemiddelde met betrekking tot overgewicht en obesitas onder jongeren. Het verschil in percentage overgewicht tussen Stokhasselt en het stedelijk gemiddelde is de afgelopen jaren gedaald. Het percentage overgewicht in Stokhasselt ligt echter nog wel steeds hoger dan het stedelijk gemiddelde. Continuering in de JOGG aanpak in Stokhasselt blijft nodig om de daling in overgewichtcijfers voort te blijven zetten.

Uitbreiding naar de wijken Kruidenbuurt en Groenewoud
De overgewichtcijfers van de GGD Hart voor Brabant (jeugdmonitor 2-11 jaar 2013) geven weer dat overgewicht niet alleen een probleem is in Stokhasselt. Het percentage overgewicht (incl. obesitas) onder kinderen tussen de 2 en 11 jaar in de wijken Kruidenbuurt en Groenewoud is min of meer hetzelfde als in Stokhasselt (respectievelijk 19% en 20% t.o.v. 20% in Stokhasselt). Voor jongeren in de leeftijd 12-18 jaar (jeugdmonitor 12-18 jaar 2016) is het overgewicht percentage (incl.obesitas) 23% in Stokhasselt en in Groenewoud en de Kruidenbuurt respectievelijk 21% en 17%. Deze percentages liggen ver boven het gemiddelde percentage van 11% voor heel Tilburg. In de wijk Groenewoud is het percentage voor alleen obesitas zelfs 6% in deze leeftijdstijdcategorie t.o.v. 2% in de Kruidenbuurt en 3% in Stokhasselt. Door JOGG stadsbreed verder uit te rollen kunnen we een meer integrale aanpak creëren, wat uiteindelijk zorgt voor meer bekendheid van JOGG waarmee we meer mensen kunnen bereiken.

Zie onderaan de pagina een tabel van de gezondheidsmonitor met betrekking tot overgewicht per wijk 12-18 jaar. 

ONDERSTEUNING VOOR KINDEREN BOVEN GEZOND GEWICHT

Leefstijlprogramma's; LEFF en ToFF
Voor de wijken Stokhasselt, Groenewoud en Kruidenbuurt ligt het percentage overgewicht bij kinderen tussen de 4 en 12 jaar hoger t.o.v. van het stedelijk gemiddelde. Voor deze leeftijdsgroep en hun gezinnen bestaat aanbod op maat met begeleiding om te werken aan een gezond gewicht. We willen in Stokhasselt, Groenewoud en Kruidenbuurt een cyclisch en structureel aanbod aanbieden voor kinderen boven gezond gewicht met de beproefde interventie LEFF (Lifestyle, Energy, Fun & Friends) als uitgangspunt. LEFF is een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) waarbij gezinnen met kinderen tussen 7 en 12 jaar in groepsverband gedurende 10 weken aan de slag gaan met gezond gedrag, gezond eten en bewegen. LEFF heeft een landelijk format. De interventie richt zich op het verbeteren van vier factoren: kennis, attitude, sociale steun en eigen effectiviteit. Dit gebeurt middels interactieve educatie, zelf oefenen, plezier, bespreken voor- en nadelen van bepaald gedrag, gezamenlijke en individuele doelen en beloningen, het groepsproces, een gezinsaanpak met positieve opvoedstijl en positieve toon van communicatie.

Om de borging van LEFF te versterken is een toevoeging bij de interventie uitgewerkt gericht op de Tilburgse lokale situatie, waarbij een sportvereniging in samenwerking met de GGD en het Sportbedrijf een structureel sportaanbod ontwikkelt, onder de naam: ToFF (Tilburg for Fit & Fun). Vanuit ToFF wordt wekelijks gesport door kinderen met overgewicht en wordt er één keer per maand een bijeenkomst met ouders georganiseerd om aan de slag te gaan met gezonde (op)voeding. Het LEFF team heeft binnen ToFF ook een vaste rol, zodat de vertrouwde gezichten contact houden met de deelnemers en de veiligheid en binding binnen de groep blijft bestaan.

ToFF heeft een drieledig doel: laagdrempelige leefstijlprogramma, instroom en toeleiding naar LEFF en een makkelijke opstap naar regulier aanbod. Zo kunnen kinderen boven gezond gewicht (en hun ouders) altijd alvast ergens terecht. Ook als voor hen het LEFF traject te intensief blijkt te zijn. Het uiteindelijke doel van LEFF en ToFF is om de kinderen door te laten stromen naar regulier sportaanbod van de samenwerkende vereniging (of een andere sportaanbieder) en de juiste sociale steun te bieden om een gezonde(re) leefstijl na te kunnen leven. In Stokhasselt zijn we in 2016 met de pilot gestart van deze leefstijlprogramma's. De deelnemende gezinnen zijn positief over LEFF en ToFF, er zijn echter wel een aantal verbeterpunten door te voeren. We willen LEFF en ToFF graag door ontwikkelen. Inmiddels bieden we LEFF en ToFF ook aan in Groenewoud en de Kruidenbuurt. Op dit moment “experimenteren” we met verschillende varianten en op basis van evaluaties kijken we vervolgens welke combinatie van de leefstijlprogramma's het beste past in welke wijk. Gezien de hoge kosten die leefstijlprogramma's met zich meebrengen is voor borging op de lange termijn samenwerking met zorgverzekeraars nodig. De komende jaren willen we daarom extra inzetten om met de zorgverzekeraars de mogelijkheden hiervoor af te stemmen.

Verder Lezen

Resultaten op korte en lange termijn

van: Nutbeam & Bauman, 2006, bewerkt door JOGG-bureau
Sportbedrijf Tilburg

Overgewicht per wijk 12-18 jaar

Bron: Gezondheidsmonitor 12-18 jaar GGD, 2016
Sportbedrijf Tilburg
meer over
CityTrainer
Sportverenigingen